Tháo mắc cài là cột mốc được mong đợi sau nhiều tháng, thậm chí nhiều năm niềng răng. Bạn có thể ăn uống, chải răng thuận tiện hơn và nhìn rõ nụ cười tươi mới. Nhưng răng vẫn có thể dịch chuyển sau khi tháo niềng. Vậy sau khi tháo mắc cài cần làm gì để giữ kết quả? Trước hết, hãy đeo hàm duy trì đúng hướng dẫn, chăm sóc răng miệng và tái khám theo lịch hẹn.
Bảy lưu ý dưới đây sẽ giúp bạn chăm sóc răng trong những ngày đầu và cả giai đoạn duy trì sau đó.
Vì sao tháo mắc cài rồi vẫn cần chăm sóc và theo dõi?
Trong quá trình niềng, răng được dịch chuyển đến vị trí mới. Sau khi tháo mắc cài, mô quanh răng vẫn cần thời gian thích nghi. Răng cũng có thể thay đổi vị trí theo tuổi tác, sự tăng trưởng và những tác động hằng ngày. Nếu không duy trì phù hợp, răng có thể xô lệch hoặc xuất hiện lại khoảng thưa.
Hàm duy trì giúp hạn chế răng dịch chuyển ngoài ý muốn. Loại hàm, thời gian đeo và lịch theo dõi sẽ tùy thuộc tình trạng của mỗi người.
Sau khi tháo mắc cài cần làm gì? 7 việc nên nhớ
1. Kiểm tra răng và nắm rõ kế hoạch duy trì
Trong buổi tháo mắc cài, bác sĩ thường làm sạch phần keo còn lại, kiểm tra vị trí răng và khớp cắn. Bạn nên nói ngay nếu thấy một điểm cắn vướng, răng ê nhiều hoặc bề mặt răng còn gồ ráp. Trước khi ra về, hãy hỏi khi nào nhận hàm duy trì, cách sử dụng và lịch tái khám. Nếu hàm chưa được giao trong ngày, cần làm theo hướng dẫn của bác sĩ trong thời gian chờ.
2. Đeo hàm duy trì đúng chỉ định
Những loại hàm duy trì thường gặp gồm:
- Hàm duy trì trong suốt: máng nhựa ôm sát răng, có thể tháo ra khi ăn và vệ sinh.
- Hàm duy trì Hawley: gồm nền nhựa và dây kim loại, cũng có thể tháo lắp.
- Hàm duy trì cố định: dây mảnh được gắn ở mặt trong một số răng, thường là vùng răng trước.
Một số người được chỉ định kết hợp dây cố định với hàm tháo lắp. Nếu bác sĩ đã chỉ định cả hai, đừng tự ngừng dùng một loại chỉ vì răng vẫn có vẻ thẳng.
Trong giai đoạn đầu, nhiều người cần đeo hàm tháo lắp phần lớn thời gian trong ngày. Sau đó, bác sĩ có thể hướng dẫn chuyển sang đeo ban đêm. Không có lịch đeo chung cho tất cả mọi người. Việc duy trì thường cần tiếp tục lâu dài, dù số giờ đeo có thể giảm theo thời gian.
3. Vệ sinh hàm duy trì và cất giữ đúng cách
Với hàm tháo lắp, hãy tháo hàm trước khi ăn, trừ khi bác sĩ hướng dẫn khác. Rửa hàm sau khi lấy ra và vệ sinh mỗi ngày bằng bàn chải mềm cùng sản phẩm phù hợp với chất liệu hàm. Tráng kỹ trước khi đeo lại. Khi không dùng, cất hàm trong hộp sạch thay vì bọc bằng khăn giấy, vì bạn có thể vô tình vứt mất.
Không rửa máng nhựa bằng nước nóng vì hàm có thể biến dạng. Tránh thuốc tẩy, cồn và chất tẩy rửa mạnh. Một số loại kem đánh răng có thể làm xước hàm trong suốt. Nếu muốn dùng viên ngâm hoặc chưa rõ cách vệ sinh, hãy hỏi bác sĩ và làm theo hướng dẫn dành cho loại hàm của bạn.
Với dây duy trì cố định, cần chải kỹ quanh dây và làm sạch kẽ răng bằng dụng cụ luồn chỉ hoặc bàn chải kẽ theo hướng dẫn. Mảng bám vẫn có thể tích tụ ở đây dù dây được gắn phía trong răng.
4. Chăm sóc răng và nướu
Hãy chải răng hai lần mỗi ngày với kem đánh răng chứa fluoride và làm sạch kẽ răng hằng ngày. Nếu nướu vẫn sưng, dễ chảy máu hoặc có nhiều cao răng sau niềng, bạn nên đi khám để được kiểm tra.
Sau khi tháo mắc cài, bạn có thể nhận thấy đốm trắng hoặc vùng đổi màu trên răng. Đó có thể không hẳn là keo còn sót lại mà có thể liên quan đến men răng. Đừng tự cạy, chà mạnh hay dùng sản phẩm tẩy trắng để che đi. Bác sĩ cần xác định nguyên nhân trước khi tư vấn cách xử lý.
Nếu muốn tẩy trắng răng, hãy hỏi bác sĩ về thời điểm phù hợp, nhất là khi răng còn ê buốt hoặc nướu chưa khỏe.
5. Ăn uống theo mức độ thoải mái của răng
Sau khi tháo mắc cài, bạn thường có thể ăn đa dạng hơn. Nếu răng hoặc nướu còn nhạy cảm, hãy bắt đầu bằng thức ăn dễ nhai. Bạn có thể dần trở lại chế độ ăn quen thuộc khi cảm thấy thoải mái.
Nếu có dây duy trì cố định, tránh cắn trực tiếp vào thực phẩm rất cứng hoặc dính vì dây có thể bong. Trường hợp đau khi nhai hoặc thấy khớp cắn khác thường kéo dài, hãy báo bác sĩ.
6. Theo dõi răng và tái khám đúng hẹn
Ngay sau khi tháo mắc cài, bạn có thể thấy răng trơn hơn hoặc hơi ê. Những cảm giác này thường giảm dần. Bạn vẫn nên theo dõi xem răng có dịch chuyển, xuất hiện khe thưa hay khớp cắn thay đổi không.
Tái khám theo lịch giúp bác sĩ kiểm tra vị trí răng, độ khít của hàm duy trì, dây cố định và sức khỏe răng nướu. Nếu thấy răng lung lay rõ, đau tăng, nướu sưng hoặc khớp cắn thay đổi, hãy liên hệ phòng khám sớm thay vì chờ đến lịch hẹn.
Nếu bạn còn thói quen đẩy lưỡi, mút ngón tay hoặc nghiến răng, hãy nói với bác sĩ khi tái khám. Tùy nguyên nhân, bác sĩ sẽ tư vấn cách kiểm soát phù hợp.
7. Xử lý sớm khi hàm duy trì có vấn đề
Nếu hàm bị mất, nứt, cong vênh hoặc dây cố định bong, hãy liên hệ phòng khám sớm. Đừng tự uốn dây, tự dán lại hay tiếp tục dùng một chiếc hàm đã biến dạng.
Nếu quên đeo hàm một thời gian rồi thấy hàm chật, hãy kiểm tra xem hàm có lắp hết vào răng không. Đừng cố ép hàm nếu hàm không vào hết, gây đau hoặc cần dùng lực mạnh. Bác sĩ sẽ kiểm tra xem có thể tiếp tục dùng, cần làm hàm mới hay cần xử lý răng đã dịch chuyển.
Những dấu hiệu nên liên hệ nha sĩ sớm
- Hàm duy trì bị mất, nứt, vênh, không lắp hết hoặc đeo gây đau.
- Dây duy trì cố định bong, lỏng, chọc vào lưỡi hoặc khó làm sạch.
- Răng có vẻ xô lệch, xoay, xuất hiện khe thưa hoặc cảm giác cắn thay đổi.
- Một răng lung lay rõ, đau tăng, nướu sưng hoặc chảy máu kéo dài.
- Răng ê buốt kéo dài, xuất hiện đốm trắng hoặc đổi màu.
Bạn không cần chờ đến đúng lịch tái khám khi gặp các tình huống trên.
Câu hỏi thường gặp sau khi tháo mắc cài
Phải đeo hàm duy trì trong bao lâu?
Việc duy trì thường cần tiếp tục lâu dài, nhưng số giờ đeo có thể thay đổi theo từng giai đoạn. Bác sĩ sẽ cho bạn lịch phù hợp và điều chỉnh khi tái khám. Đừng tự ngừng đeo hàm theo mốc thời gian của người khác.
Có dây duy trì cố định rồi thì có cần đeo hàm trong suốt không?
Có thể cần. Dây cố định chỉ giữ những răng được gắn dây. Nếu bác sĩ chỉ định thêm hàm tháo lắp, bạn nên đeo cả hai theo kế hoạch.
Quên đeo hàm vài ngày, đeo lại thấy chật thì làm sao?
Hàm chật có thể do răng đã dịch chuyển hoặc hàm bị biến dạng. Nếu hàm không lắp hết hoặc gây đau, đừng cố ép. Hãy liên hệ bác sĩ chỉnh nha để được kiểm tra.
Sau tháo mắc cài răng hơi ê hoặc có đốm trắng có đáng lo không?
Ê nhẹ có thể gặp và thường giảm dần. Bác sĩ cần kiểm tra đốm trắng để xác định nguyên nhân. Nếu răng ê nhiều, ê kéo dài hoặc đau khi cắn, bạn nên đi khám.
Tìm hiểu: Những vấn đề ở răng và lợi trong quá trình niềng
Sau tháo mắc cài bao lâu có thể tẩy trắng răng?
Không có một mốc chung cho tất cả mọi người. Bác sĩ cần kiểm tra men răng, tình trạng ê buốt và sức khỏe nướu trước khi tư vấn.
Kết luận
Sau khi tháo mắc cài, hãy đeo hàm duy trì đúng chỉ định, giữ răng và hàm sạch, đồng thời tái khám đúng hẹn. Nếu hàm không còn vừa hoặc răng có dấu hiệu dịch chuyển, bạn nên kiểm tra sớm.
Nha khoa VitaminR hy vọng những lưu ý trên giúp bạn chăm sóc nụ cười mới và duy trì kết quả niềng răng theo hướng dẫn của bác sĩ.
