Bọc răng sứ bị viêm lợi là nỗi lo của nhiều người khi thấy vùng lợi quanh mão sứ sưng đỏ, dễ chảy máu hoặc có mùi khó chịu. Nguyên nhân có thể là mảng bám tích tụ ở viền mão, mão sứ khó làm sạch hoặc bệnh lý ở lợi và răng bên dưới. Vậy tình trạng này có cần tháo mão sứ không, và bạn nên làm gì để xử lý đúng nguyên nhân? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nhận biết dấu hiệu, hiểu các khả năng thường gặp và biết khi nào cần đi khám.
Viêm lợi sau khi bọc răng sứ có những dấu hiệu nào?
Viêm lợi, hay viêm nướu, thường biểu hiện bằng một hoặc nhiều dấu hiệu quanh vùng răng đã bọc sứ:
- Lợi đỏ hơn vùng xung quanh, sưng phồng hoặc đau khi chạm vào.
- Chảy máu khi chải răng, dùng chỉ nha khoa hoặc bàn chải kẽ.
- Có mùi hôi miệng, vị khó chịu; thức ăn thường xuyên mắc ở kẽ răng.
- Viền lợi quanh mão sứ thay đổi hình dạng hoặc có xu hướng tụt xuống.
Nếu xuất hiện mủ, nốt sưng giống mụn ở lợi, đau tăng, đau khi cắn, răng lung lay hoặc sưng lan ra mặt, cần đi khám sớm. Những biểu hiện này có thể gợi ý bệnh nha chu hoặc nhiễm trùng xuất phát từ răng, không nên tự coi là viêm lợi thông thường.
Ngay sau khi gắn mão, lợi có thể nhạy cảm do thao tác điều trị. Nếu lợi sưng đỏ không thuyên giảm, đau tăng hoặc chảy máu nhiều lần, bạn nên báo nha sĩ thay vì chờ triệu chứng tự hết.
Vì sao bọc răng sứ xong lại bị viêm lợi?
Mảng bám tích tụ quanh viền mão sứ
Mão sứ vẫn cần được làm sạch hằng ngày như răng tự nhiên. Nếu mảng bám lưu lại dọc viền lợi hoặc trong kẽ răng, lợi có thể viêm, sưng và dễ chảy máu. Điều này có thể xảy ra dù mão sứ được chế tác phù hợp, nhất là khi vùng kẽ khó tiếp cận hoặc người bệnh ngại vệ sinh vì sợ đau.
Bờ mão sứ, hình dạng mão hoặc điểm tiếp xúc chưa phù hợp
Viền mão hở, gồ, thô ráp hoặc nằm ở vị trí khó vệ sinh có thể giữ mảng bám và thức ăn. Mão quá dày ở vùng sát lợi gây khó làm sạch; điểm tiếp xúc với răng kế bên không phù hợp có thể khiến thức ăn thường xuyên giắt vào kẽ. Viền mão nằm quá sâu và ảnh hưởng mô bám dính quanh răng cũng có thể liên quan đến viêm lợi dai dẳng. Bác sĩ cần kiểm tra trực tiếp để xác định vấn đề cụ thể.
Xi măng gắn mão còn sót hoặc mô lợi bị kích thích
Vật liệu gắn mão còn sót ở dưới viền lợi có thể trở thành vị trí giữ mảng bám và gây viêm khu trú. Trong thời gian ngay sau điều trị, lợi cũng có thể bị kích thích bởi thao tác đặt chỉ co lợi, lấy dấu hoặc gắn mão. Bác sĩ sẽ kiểm tra để phân biệt tình trạng kích thích thoáng qua với nguyên nhân cần xử lý.
Bệnh nha chu hoặc vấn đề ở răng bên dưới
Một số người đã có viêm lợi hoặc viêm nha chu trước khi bọc sứ. Khi ấy, mão sứ không nhất thiết là nguyên nhân duy nhất. Sâu răng ở bờ mão, răng nứt hoặc nhiễm trùng quanh chân răng cũng có thể gây đau, sưng hay nổi nốt rò gần răng sứ. Những tình trạng này cần cách điều trị khác với viêm lợi do mảng bám.
Có phải do dị ứng răng sứ? Phản ứng với thành phần vật liệu phục hình có thể xảy ra nhưng không nên mặc định là nguyên nhân khi lợi sưng. Bác sĩ thường cần loại trừ các nguyên nhân phổ biến hơn như mảng bám, bờ mão không phù hợp và bệnh lý răng trước khi cân nhắc yếu tố vật liệu.
Bọc răng sứ bị viêm lợi phải làm sao?
Việc bạn có thể làm trước khi đi khám
Tiếp tục chải răng hai lần mỗi ngày bằng bàn chải lông mềm và kem đánh răng chứa fluoride. Chải nhẹ dọc viền lợi và làm sạch kẽ răng hằng ngày bằng chỉ nha khoa hoặc bàn chải kẽ đúng cỡ. Nếu chỉ thường xuyên mắc, tưa hoặc đứt tại cùng một vị trí, hãy báo nha sĩ để kiểm tra bờ mão và kẽ răng. Máy tăm nước có thể hỗ trợ vệ sinh nhưng không xử lý được nguyên nhân nếu mão sứ có vấn đề.
Bạn có thể súc miệng nhẹ bằng nước ấm nếu vùng lợi khó chịu. Không dùng vật nhọn để lấy “xi măng dư”, không cạy mão, không chà mạnh vùng lợi sưng và không tự dùng kháng sinh. Thuốc giảm đau hoặc nước súc miệng sát khuẩn, nếu được chỉ định, chỉ hỗ trợ kiểm soát triệu chứng. Chúng không khắc phục bờ mão có vấn đề hay thay thế điều trị ổ nhiễm trùng.
Nên đặt lịch khám nếu lợi quanh răng sứ sưng, đỏ, chảy máu lặp lại, có mùi hôi, giắt thức ăn thường xuyên hoặc triệu chứng không giảm. Nếu chỉ một vùng quanh mão sứ bị viêm, bác sĩ sẽ chú ý kiểm tra mão, kẽ răng và răng bên dưới.
Khi nào cần đi khám khẩn?
Hãy liên hệ nha khoa sớm nếu có mủ, đau nhiều, sưng mặt, sốt, khó há miệng hoặc triệu chứng tăng nhanh. Nếu sưng lan kèm khó thở, khó nuốt hoặc khó nói, cần đến cơ sở cấp cứu ngay.
Nha sĩ sẽ kiểm tra và điều trị như thế nào?
Trước tiên, bác sĩ hỏi thời điểm xuất hiện triệu chứng, kiểm tra lợi, mảng bám và khả năng làm sạch quanh mão; đánh giá viền mão, điểm tiếp xúc với răng kế cận và khớp cắn. Tùy trường hợp, bác sĩ có thể đo túi nha chu, kiểm tra chảy máu khi thăm dò và chỉ định phim X-quang để hỗ trợ đánh giá sâu răng, vùng quanh chóp hoặc xương nâng đỡ. Không phải tổn thương nào dưới mão cũng nhìn thấy trên phim, kết quả cần được đối chiếu với khám trực tiếp.
Điều trị dựa vào nguyên nhân tìm được:
| Kết quả thăm khám | Hướng xử lý có thể được cân nhắc |
|---|---|
| Viêm lợi do mảng bám, cao răng; mão vẫn phù hợp | Làm sạch cao răng, hướng dẫn vệ sinh vùng viền mão và theo dõi lợi hồi phục. |
| Có xi măng dư hoặc bờ mão gây giữ mảng bám | Loại bỏ xi măng dư; đánh giá khả năng chỉnh sửa bờ phục hình, hoặc tháo và làm lại mão nếu không thể khắc phục phù hợp. |
| Điểm tiếp xúc hoặc hình dạng mão khiến thức ăn giắt liên tục | Kiểm tra cả răng kế cận; điều chỉnh hoặc làm lại phục hình tùy nguyên nhân. |
| Có viêm nha chu | Điều trị nha chu theo mức độ bệnh và duy trì vệ sinh, tái khám; đồng thời xử lý các yếu tố phục hình làm bệnh khó kiểm soát. |
| Nghi sâu răng dưới mão hoặc bệnh lý tủy, quanh chóp | Đánh giá khả năng giữ răng và điều trị răng theo chẩn đoán; có thể cần tháo mão để xử lý và phục hồi lại. |
Viêm lợi không đồng nghĩa với việc phải tháo mão sứ. Tuy nhiên, nếu một bờ mão không phù hợp tiếp tục giữ mảng bám, chỉ làm sạch hoặc dùng thuốc có thể khiến viêm tái diễn. Phẫu thuật nha chu chỉ được cân nhắc khi có chỉ định cụ thể sau khi đánh giá răng, lợi và xương nâng đỡ.
Viêm lợi quanh răng sứ có nguy hiểm không?
Viêm lợi do mảng bám ở giai đoạn sớm thường có thể cải thiện khi làm sạch hiệu quả và xử lý yếu tố khiến mảng bám tích tụ. Nếu tình trạng viêm kéo dài, đặc biệt ở người có nguy cơ bệnh nha chu, mô nâng đỡ răng có thể bị ảnh hưởng. Một nốt sưng mủ cạnh răng sứ cũng có thể bắt nguồn từ nhiễm trùng ở răng chứ không đơn thuần là viêm lợi.
Không thể đánh giá mức độ bệnh chỉ qua màu lợi hoặc mức độ đau. Việc khám giúp phân biệt nguyên nhân và tránh để một bệnh lý ở răng hoặc mô quanh răng tiếp diễn.
Cách hạn chế viêm lợi sau khi bọc răng sứ
- Điều trị ổn định viêm lợi, viêm nha chu và các bệnh răng cần xử lý trước khi phục hình.
- Sau khi gắn mão, báo ngay nếu có cảm giác cộm khi cắn, chỉ nha khoa liên tục mắc hoặc thức ăn giắt vào một kẽ.
- Duy trì chải răng hai lần mỗi ngày, làm sạch kẽ răng hằng ngày và đi khám, làm sạch răng theo lịch phù hợp với nguy cơ của bản thân.
- Theo dõi viền lợi quanh mão sứ. Nếu chảy máu, sưng hoặc hôi miệng lặp lại, đừng chờ đến khi mão lung lay mới đi khám.
Câu hỏi thường gặp
Bọc răng sứ bị sưng lợi bao lâu thì hết?
Nếu chỉ là kích thích nhẹ ngay sau thao tác điều trị, lợi thường dịu dần khi mô hồi phục và được làm sạch đúng cách. Không có mốc ngày áp dụng cho mọi người. Nếu sưng không giảm, tăng lên, hoặc kèm chảy máu lặp lại, đau hay mủ, hãy liên hệ nha khoa để kiểm tra.
Lợi bị chảy máu quanh răng sứ có nên ngừng đánh răng không?
Không nên bỏ vệ sinh vùng đó. Hãy dùng bàn chải mềm, làm sạch nhẹ nhàng dọc viền lợi và kẽ răng, tránh chà mạnh gây tổn thương thêm. Chảy máu lặp lại là lý do để khám, vì có thể có mảng bám hoặc một vị trí giữ thức ăn cần xử lý.
Uống thuốc kháng sinh có chữa khỏi viêm lợi sau bọc sứ không?
Thông thường, kháng sinh không phải cách xử lý viêm lợi do mảng bám hay mão sứ khó làm sạch. Nếu có nhiễm trùng cần dùng thuốc, bác sĩ sẽ quyết định dựa trên chẩn đoán và điều trị nguyên nhân tại chỗ. Bạn không nên tự mua kháng sinh.
Có cần tháo mão sứ để chữa viêm lợi không?
Không phải lúc nào cũng cần. Nếu mão phù hợp và nguyên nhân chủ yếu là mảng bám, bác sĩ có thể làm sạch và hướng dẫn chăm sóc. Nếu mão hở, sai hình dạng, không thể vệ sinh hoặc cần điều trị răng bên dưới, việc tháo hay làm lại mão có thể cần thiết.
Bọc răng sứ lâu năm mới bị viêm lợi thì có phải do mão hỏng?
Chưa chắc. Viêm có thể do mảng bám, cao răng, thay đổi tình trạng nha chu hoặc sâu răng ở bờ mão theo thời gian. Mão sứ và răng bên dưới đều cần được kiểm tra trước khi kết luận.
Lời kết
Bọc răng sứ bị viêm lợi có nhiều nguyên nhân, vì vậy không có một cách xử lý phù hợp cho tất cả. Nếu lợi sưng kéo dài, chảy máu lặp lại hoặc thường xuyên giắt thức ăn quanh mão sứ, bạn nên đi khám để kiểm tra cả lợi, mão và răng bên dưới. VitaminR hy vọng bài viết giúp bạn nhận biết dấu hiệu cần lưu ý và chủ động trao đổi với bác sĩ về hướng điều trị phù hợp.
